Financiële kengetallen

Financiële kengetallen

In dit onderdeel van deze paragraaf nemen we de m.i.v. 2016 voorgeschreven financiële kengetallen op.

Tabel 3: Kengetallen

Jaarrekening 2015

Begroting 2016

Jaarrekening 2016

1a. Netto schuldquote

63%

65%

76%

1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

51%

56%

69%

2. Solvabiliteitsratio

23%

22%

17%

3. Grondexploitatie

5%

5%

1%

4. Structurele exploitatieruimte

2,34%

2,38%

-4,76 %

5. Belastingcapaciteit

86%

86%

85%

Toelichting:

1a. Netto schuldquote
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast.
De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen (betreft met name doorgeleende gelden aan woningbouwcorporaties).
Een netto schuldquote van minder dan 100% wordt als voldoende beschouwd. De schuldquote is in 2016 gestegen doordat we extra geld hebben moeten lenen voor met name de Westluidense Poort.

2. Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.
Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten.
In het algemeen wordt een getal tussen 25 en 40% als een minimum gezien. Dat betekent dus dat Tiel een lage solvabiliteit heeft. Dit wordt veroorzaakt door een relatief lage omvang van de reserves. De lagere stand in deze jaarrekening is deels ook veroorzaakt door de momentopname: per 31-12 liep er een kortlopende lening die we op dat moment nog niet geheel nodig hadden en daarom deels in 's Rijks schatkist was gestort. Hierdoor was op dat moment onze schuldpositie hoger dan die normaal gesproken is.

3. Grondexploitatie
De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken (ingevolge artikel 17 onderdeel van het BBV = exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage.
Het percentage in Tiel is laag. Dit betekent dat risico's in de grondexploitatie relatief laag zijn. De daling in 2016 wordt veroorzaakt doordat steeds meer investeringen niet meer als echte grondexploitatie gezien worden, maar als een gewone investering.

4. Structurele exploitatieruimte
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Om de structurele lasten en baten te bepalen worden de incidentele lasten en baten van de totale lasten en baten afgetrokken.
De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage.
De ruimte in 2016 is negatief. Dit wordt vooral veroorzaakt door de tekorten op Sociaal Domein. Vooralsnog hebben we dit grotendeels als structureel beschouwd. Uit analyse zal moeten blijken of dit inderdaad het geval is.

5. Belastingcapaciteit
De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB en de rioolheffing en reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Dit wordt afgezet tegen de gemiddelde woonlasten in Nederland in het voorafgaande jaar. Tiel heeft relatief lage woonlasten, dat blijkt ook weer uit dit kengetal.